Thực hành tiết kiệm - Ý thức và văn hóa

"Tích tiểu thành đại, góp gió thành bão" – câu tục ngữ xưa không chỉ dạy ta biết quý trọng từng đồng xu, từng hạt thóc, mà còn chất chứa một triết lý phát triển sâu xa: sức mạnh lớn luôn khởi nguồn từ những tiết kiệm nhỏ.

 

Bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ là một lời hiệu triệu đạo đức, mà còn là một định hướng chiến lược về quản trị quốc gia hiện đại – nơi tiết kiệm được nhìn nhận như một giá trị nền tảng, một năng lực thiết yếu và một động lực quan trọng để đi tới thịnh vượng.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với khát vọng hùng cường ngày một rõ nét, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chọn đúng thời điểm để công bố bài viết "Thực hành tiết kiệm". Bài viết không chỉ là một lời hiệu triệu đạo đức, mà còn là một định hướng chiến lược về quản trị quốc gia hiện đại – nơi tiết kiệm được nhìn nhận như một giá trị nền tảng, một năng lực thiết yếu và một động lực quan trọng để đi tới thịnh vượng. Tiết kiệm phải trở thành văn hóa, phải giáo dục về ý thức tiết kiệm đối với mỗi công dân.

Tiết kiệm – Một phẩm chất văn hóa cốt lõi của dân tộc Việt Nam

Tiết kiệm không phải là khái niệm ngoại nhập. Nó là tinh thần đã được tôi luyện qua những tháng năm thiếu thốn, qua truyền thống "thắt lưng buộc bụng" để nuôi chí lớn. Trong những năm chiến tranh, đất nước ta đã chiến thắng không chỉ nhờ lòng dũng cảm, mà còn nhờ biết dành từng hạt gạo, từng hạt muối cho tiền tuyến.

Tổng Bí thư đã khéo léo khơi dậy dòng mạch ấy khi dẫn lại lời Bác Hồ: "Tiết kiệm là quốc sách, là sức mạnh của dân tộc." Tiết kiệm là giá trị sống – một dạng "trí tuệ thực tiễn" mà người Việt đã sớm tích lũy. Chính vì thế, thực hành tiết kiệm là sự trở về với bản chất tốt đẹp của văn hóa dân tộc.

Tiết kiệm – Nguyên lý phát triển và thước đo của năng lực quản trị

Tư tưởng chủ đạo của bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm nằm ở một điểm đột phá: tiết kiệm và chống lãng phí không chỉ là trách nhiệm cá nhân, mà là phương thức quản trị quốc gia. Khi Tổng Bí thư viết: "Tiết kiệm là trụ cột để đi tới thịnh vượng", ông đang nâng tiết kiệm lên tầm một nguyên lý phát triển, chứ không chỉ là một lời răn dạy đạo đức thông thường.

Các quốc gia tiên tiến đều thấu hiểu điều này. Singapore – từ một hòn đảo nhỏ không tài nguyên, đã trở thành trung tâm tài chính – nhờ vào khả năng "tiết kiệm thông minh": tiết kiệm không gian, tiết kiệm chi phí quản trị, tiết kiệm thời gian của doanh nghiệp bằng chính sách minh bạch, hiệu quả. Nhật Bản – đất nước chịu nhiều thiên tai – cũng xây dựng một văn hóa tiết kiệm đến tận tế bào xã hội. Tiết kiệm trở thành chuẩn mực sống và là công cụ để phòng ngừa rủi ro.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo phòng, chống lãng phí.

Việt Nam – một đất nước còn đang phát triển – lại càng cần tiết kiệm như một lẽ sống và một chiến lược. Mỗi đồng vốn chi ra từ ngân sách, nếu không được giám sát chặt chẽ, sẽ là sự lãng phí không chỉ về vật chất, mà còn là sự xói mòn lòng tin của nhân dân. Vì thế, như Tổng Bí thư khẳng định, tiết kiệm là "một chuẩn mực của đạo đức công vụ" và cũng là chỉ báo về năng lực điều hành, lãnh đạo.

Chống lãng phí – Trận tuyến mới của kỷ cương

Một trong những luận điểm sắc sảo nhất của bài viết là: "Lãng phí nguy hiểm không kém tham nhũng." Đây là sự thật thường bị che mờ. Người ta dễ thấy tham nhũng vì nó có tên, có mặt, có hình thức tư lợi rõ ràng. Nhưng lãng phí thì ẩn mình trong hệ thống: trong các công trình đội vốn, trong quy hoạch treo, trong những hội nghị không cần thiết, trong hệ thống thủ tục chồng chéo và bộ máy cồng kềnh.

Tổng Bí thư không dừng lại ở "chẩn đoán", mà đã đưa ra con số minh chứng đầy thuyết phục: việc tinh gọn tổ chức bộ máy giúp tiết kiệm hơn 20.000 tỷ đồng mỗi năm – và con số này có thể lên tới 30.000 tỷ đồng từ sau năm 2030. Tiết kiệm, trong quan điểm của người đứng đầu Đảng, phải được lượng hóa, giám sát và định chế hóa.

Lãng phí là "kẻ thù giấu mặt" của phát triển. Nó rút ruột nguồn lực quốc gia mà nhiều khi không để lại chứng cứ cụ thể. Do đó, chống lãng phí không chỉ là nhiệm vụ hành chính – mà là một trận tuyến kỷ cương: nơi đòi hỏi sự tự soi, tự sửa của từng cán bộ, từng đơn vị; nơi cần sự lên tiếng và giám sát của nhân dân.

Tiết kiệm không phải là co lại, mà là tạo ra dư địa để đầu tư đúng nơi, đúng lúc, hiệu quả nhất.

Tiết kiệm là biểu hiện của tầm nhìn và tinh thần kiến tạo

Trong bối cảnh nguồn lực có hạn nhưng kỳ vọng lại rất lớn, thực hành tiết kiệm trở thành lối đi thông minh nhất. Một quốc gia vươn lên không phải bằng cách chi tiêu nhiều, mà bằng cách sử dụng thông minh những gì mình có. Nhưng tiết kiệm không phải là co lại, mà là tạo ra dư địa để đầu tư đúng nơi, đúng lúc, hiệu quả nhất.

Đặc biệt, bài viết đã đặt ra một yêu cầu quan trọng: phải tiết kiệm bằng cả hệ thống – từ thể chế, bộ máy, thủ tục đến văn hóa công vụ. Không thể có tiết kiệm nếu luật pháp còn sơ hở, nếu tổ chức còn trùng lắp, nếu cán bộ còn hành xử vô trách nhiệm. Muốn tiết kiệm thật, phải dũng cảm cải cách thật.

Ở tầm cao ấy, tiết kiệm chính là biểu hiện của tư duy kiến tạo và năng lực hoạch định chiến lược. Một người lãnh đạo giỏi không chỉ tạo ra thêm tài nguyên, mà còn biết bảo vệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên đã có.

Tiết kiệm để đi xa, chống lãng phí để đi đúng

Bài viết "Thực hành tiết kiệm" của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ khơi dậy một giá trị đạo đức truyền thống, mà còn mở ra một tư duy phát triển hiện đại. Nó là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa đạo lý và kỹ trị, giữa bản sắc và cải cách.

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà từng đồng ngân sách, từng tấc đất, từng giờ làm việc đều phải được tính toán như nguồn lực chiến lược. Tiết kiệm – nếu được thực hành từ trái tim đến thể chế – sẽ không chỉ làm giàu quốc gia, mà còn làm giàu lòng tin, kỷ luật và văn minh.

Và vì thế, tiết kiệm không thể chỉ là một chiến dịch. Nó phải trở thành một tinh thần quốc dân – lan tỏa từ người lãnh đạo cao nhất cho đến từng công chức, từng doanh nhân, từng người dân bình thường. Đó là con đường chắc chắn nhất để đất nước phát triển giầu mạnh, văn minh, người dân ngày càng ấm no hạnh phúc.

 

Lượt xem: 135

Xem nhiều nhất

Rà soát vị trí việc làm bảo đảm tiến độ, chất lượng, chính xác

Xây dựng Đảng 1 ngày trước

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh và đồng chí Phan Thiên Định – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo tỉnh chủ trì hội nghị.Sáng 3/11, Ban Chỉ đạo thực hiện rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027-2031 trong hệ thống chính trị tỉnh Hà Tĩnh (Ban Chỉ đạo tỉnh) tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh và đồng chí Phan Thiên Định – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo tỉnh chủ trì hội nghị.Tham dự có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh, tổ giúp việc và lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương liên quan.Toàn cảnh hội nghị.Thực hiện Kết luận số 107-KL/TW ngày 17/10/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống chính trị gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế, ngày 25/10/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 139-KH/TU ngày 25/10/2026 về triển khai thực hiện.Đồng chí Phan Thị Tố Hoa - Phó Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy báo cáo tình hình triển khai thực hiện Kết luận số 107-KL/TW.Ban Thường vụ Tỉnh ủy cũng sớm ban hành các quyết định: thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc. Phân công thành viên Ban Chỉ đạo; phân công các đồng chí Trưởng đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện tại các xã, phường thuộc địa bàn phụ trách. Đồng thời, ban hành các văn bản, công văn chỉ đạo, hướng dẫn và đôn đốc tổ chức thực hiện.Đồng chí Đậu Tùng Lâm - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hà Huy Tập báo cáo kết quả làm điểm tại đơn vị.Theo báo cáo cập nhật đến nay, các cơ quan khối Đảng, MTTQ và các đoàn thể cấp tỉnh đã hoàn thành các biểu A1, A2, C1, C2, D1; tiếp tục nhập, rà soát các biểu còn lại.Khối chính quyền có 531 cơ quan, đơn vị, địa phương đã xây dựng xong hệ thống bảng biểu và cung cấp tài liệu kiểm chứng.Đồng chí Dương Tất Thắng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh phát biểu tại hội nghị.Qua triển khai thực tế tại các đơn vị, địa phương đã phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc. Trong đó, khối chính quyền có số lượng cơ quan, đơn vị lớn, phạm vi rà soát rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực.Đồng chí Trần Nhật Tân - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy phát biểu tại hội nghị.Việc kê khai, rà soát, đối chiếu dữ liệu và tổng hợp kết quả toàn tỉnh đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực, trong khi tiến độ triển khai gấp gáp; các đơn vị đồng thời phải thực hiện nhiệm vụ thường xuyên và hoàn thiện hồ sơ nên gặp áp lực trong việc bảo đảm tiến độ, chất lượng.Đồng chí Hà Văn Hùng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy phát biểu tại hội nghị.Các cơ quan chuyên môn của các tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh hiện đã được sắp xếp thành các ban chuyên môn thuộc Cơ quan Ủy ban MTTQ tỉnh. Do đó, phạm vi và khối lượng nhiệm vụ tổng thể rất lớn; việc phân định, bóc tách nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý của từng tổ chức chính trị - xã hội với nhiệm vụ của các ban chuyên môn còn khó khăn, chưa thật sự rõ ràng. Điều này dẫn đến tình trạng chồng chéo trong xác định nhiệm vụ, đồng thời gây khó khăn cho việc xác định cụ thể các vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý của từng tổ chức.Đồng chí Nguyễn Trọng Hiếu - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại hội nghị.Hệ thống biểu mẫu có khối lượng thông tin lớn, nhiều trường dữ liệu và nội dung kê khai tương đối phức tạp, đòi hỏi các cơ quan, đơn vị phải nghiên cứu, đối chiếu và nhập liệu qua nhiều biểu. Một số nội dung cụ thể chưa được hướng dẫn trong nhập biểu.Đồng chí Trương Thanh Huyền - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy phát biểu tại hội nghị.Trao đổi tại hội nghị, đồng chí Phan Thiên Định – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo tỉnh cho rằng, việc rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027 - 2031 là nhiệm vụ mới, khó, khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm cao của các sở, ngành, địa phương, đơn vị.Đồng chí Phan Thiên Định – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo tỉnh phát biểu tại hội nghị.Để bảo đảm tiến độ và yêu cầu đề ra của khối chính quyền, UBND tỉnh sẽ khẩn trương thành lập tổ chỉ đạo, xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể; đồng thời, tổ chức rà soát, kiểm tra hồ sơ theo từng nhóm sở, ngành, địa phương, bảo đảm thống nhất, chặt chẽ, đúng quy định. Các sở chuyên ngành chịu trách nhiệm hỗ trợ các địa phương trong quá trình triển khai thực hiện.Tại hội nghị, cùng với báo cáo tiến độ thực hiện của cơ quan, đơn vị, các đại biểu cũng nêu một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, thực hiện và các giải pháp đảm bảo chất lượng kết quả rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm.Kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh ghi nhận nỗ lực của Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc và các đơn vị, địa phương đã tập trung cao và đạt khối lượng thực hiện lớn. Tuy nhiên, kết quả đến nay mới là kê khai bước đầu, qua rà soát, đánh giá cho thấy, chất lượng chưa đạt yêu cầu; bộ dữ liệu mẫu khối Đảng, đoàn thể cấp xã vẫn đang hoàn thiện; việc phân định nhiệm vụ giữa từng tổ chức chính trị - xã hội với các ban chuyên môn thuộc Cơ quan Ủy ban MTTQ tỉnh còn khó khăn.Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh kết luận hội nghị.Một số hồ sơ thiếu đồng bộ, phải bổ sung nhiều lần; cán bộ tham mưu còn lúng túng trong phân rã công việc, xác định khối lượng, thời gian thực hiện và liên kết dữ liệu giữa các biểu. Một số người đứng đầu chưa trực tiếp chỉ đạo, còn giao khoán cho công chức tham mưu.Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh lưu ý: “Hiện có tình trạng thực hiện chưa đúng theo hướng dẫn của Trung ương, của tỉnh, dẫn đến làm sai lệch cơ sở xác định nhu cầu nhân lực. Kết quả “đạt” của công cụ tự kiểm tra không có nghĩa là dữ liệu đã đầy đủ, chính xác và được kiểm chứng. Do đó, cần phải kiểm tra, chấn chỉnh ngay”.Về yêu cầu và nhiệm vụ thời gian tới, đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh yêu cầu việc rà soát phải xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ, sản phẩm và khối lượng công việc thực tế. Phải bảo đảm tiến độ đồng thời với tính trung thực, chính xác, có căn cứ kiểm chứng của từng số liệu.Các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh và ban thường vụ đảng ủy các xã, phường rà soát, hoàn thiện dữ liệu của khối Đảng, MTTQ và các đoàn thể, gửi Ban Tổ chức Tỉnh ủy trước ngày 5/11/2026, có xác nhận của người đứng đầu; tiếp tục hoàn thiện các biểu mẫu còn lại và phương án biên chế từng năm giai đoạn 2027–2031 trước ngày 17/11/2026. Việc xác định nhu cầu nhân lực, phương án biên chế phải dựa trên dữ liệu khối lượng công việc, yếu tố tác động đã được kiểm tra, đối chiếu với tài liệu kiểm chứng.Các cơ quan tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy chủ động hướng dẫn, kiểm tra nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách ở cấp xã theo phân công; tập trung xử lý những nội dung cơ sở còn lúng túng, không để cùng một loại công việc nhưng kê khai, xác định thời gian khác nhau mà không có căn cứ giải trình.Đề nghị Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị sự nghiệp công lập và UBND cấp xã bổ sung, giải trình theo yêu cầu của Bộ Nội vụ và kết quả kiểm tra của tỉnh trong thời gian từ 2 - 8/11/2026; chỉ đạo Sở Nội vụ hoàn thành kiểm tra, tổng hợp dữ liệu khối chính quyền. Sớm hoàn thành điều tiết cán bộ, công chức cấp xã từ nơi thừa sang nơi thiếu.Sở Nội vụ chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra tính đầy đủ, thống nhất của hồ sơ khối chính quyền; phối hợp với các sở chuyên ngành làm rõ những nhiệm vụ còn chồng chéo, những nội dung thay đổi sau phân cấp, phân quyền.Dữ liệu báo cáo Bộ Nội vụ và dữ liệu tổng hợp chung của tỉnh phải thống nhất; mọi điều chỉnh phải có căn cứ, được cập nhật và xác nhận, tránh tồn tại nhiều bộ số liệu khác nhau.Người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, phân công rõ người thực hiện, người kiểm tra, thời hạn và sản phẩm; ký xác nhận, chịu trách nhiệm về dữ liệu gốc, kết quả xác định nhu cầu nhân lực và phương án biên chế thuộc phạm vi quản lý. Rà soát lại cả hồ sơ đã gửi; số liệu chưa đủ căn cứ phải kiểm tra, bổ sung, không hợp thức hóa để kịp tiến độ. Tập trung kiểm tra các nội dung dễ sai lệch; căn cứ xác định nhiệm vụ; khối lượng sản phẩm; thời gian thực hiện.Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh lưu ý thêm, hồ sơ có dữ liệu thiếu trung thực hoặc dấu hiệu hợp thức hóa phải được làm rõ, chỉnh sửa; xem xét trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan theo quy định. Đưa kết quả thực hiện nhiệm vụ này vào đánh giá tập thể, cá nhân quý IV và năm 2026 theo chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.Việc sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo phải thực hiện nghiêm theo chỉ đạo tại Công văn số 796 và yêu cầu bảo vệ thông tin, dữ liệu. Cán bộ tham mưu phải kiểm tra, chịu trách nhiệm về nội dung sử dụng; không đưa dữ liệu cá nhân, tài liệu nội bộ lên công cụ trí tuệ nhân tạo công cộng hoặc thư mục chia sẻ công khai.Ban Tổ chức Tỉnh ủy khẩn trương hoàn thiện, chuyển bộ dữ liệu mẫu khối Đảng, đoàn thể cấp xã và hướng dẫn các lỗi thường gặp để triển khai thống nhất. Đồng thời, chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan đầu mối rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa dữ liệu các khối; kiểm tra chéo hồ sơ, tài liệu kiểm chứng, tập trung vào những số liệu bất thường và những đơn vị phải bổ sung nhiều lần. Không sử dụng riêng kết quả tự kiểm tra của bộ biểu làm căn cứ xác nhận chất lượng hồ sơ.Đối với các vướng mắc về phân rã công việc có quy trình, thời gian thực hiện đặc thù và các nội dung chưa có hướng dẫn rõ, Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ tổng hợp cụ thể, xin ý kiến cơ quan trung ương có thẩm quyền; không để từng đơn vị tự xử lý thiếu thống nhất.Các thành viên Ban Chỉ đạo chịu trách nhiệm theo dõi, kiểm tra khối, lĩnh vực được phân công. Trưởng các đoàn công tác của Ban Thường vụ Tỉnh ủy trực tiếp đôn đốc, kiểm tra các xã, phường phụ trách, kịp thời hỗ trợ xử lý và đề xuất xử lý đơn vị còn khó khăn về nhân lực, nghiệp vụ và kỹ thuật. Tổ giúp việc theo dõi tiến độ, báo cáo rõ đơn vị chậm, nội dung chưa hoàn thành, nguyên nhân và biện pháp xử lý, hằng ngày báo cáo Thường trực Tỉnh ủy.